Tunubu Kwatanta Ƙasar Da Mara Lafiya Da Aka Gano Yana Da Cutar Daji, Maganin Zai Zama Mai Raɗaɗi Amma Yana Da Muhimmanci Domin Samun Sauƙi.
Tinubu: Najeriya ta kai wani sabon mataki, yanzu lokaci ne na gina wadata ga kowa
Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya ce Najeriya ta kai wani sabon mataki a tafiyar da tattalin arzikinta, inda ya kamata gwamnati ta mayar da hankali wajen sauya ci gaban tattalin arzikin zuwa ingantacciyar rayuwa da wadata ga ’yan ƙasa.
Tinubu ya bayyana hakan ne a jawabinsa na ranar ’yancin kai, yayin da Najeriya ke bikin cika shekaru 66 da samun ’yancin kai.
Ya tuna da ranar da aka ɗaga tutar Najeriya a matsayin ƙasa mai ’yanci, yana mai cewa tun daga lokacin ƙasar ta fuskanci yaƙi, mulkin soja, matsalolin tattalin arziki, rashin tsaro da rikice-rikicen siyasa. Duk da waɗannan ƙalubale, ya ce jajircewar ’yan Najeriya ta taimaka wajen ci gaba da wanzuwar ƙasar.
Shugaban ya yaba wa manoma, ’yan kasuwa, malamai, matasa ’yan kasuwa da jami’an tsaro bisa irin gudummawar da suke bayarwa ga ƙasa. Ya ce fata da imanin cewa Najeriya za ta samu ci gaba sun kasance muhimmin ɓangare na gadon da ’yancin kai ya bari.
A cewarsa, gwagwarmayar samun ’yancin kai ba ta tsaya kan samun tuta ko matsayi a cikin ƙasashen duniya ba. Babban burin shi ne Najeriya ta samu damar tsara makomarta, tare da samar da dama, mutunci da ingantacciyar rayuwa ga al’ummarta.
Kare sauye-sauyen tattalin arziki
Tinubu ya ce zuwa shekarar 2023, tattalin arzikin Najeriya na fuskantar matsaloli masu tsanani, ciki har da ƙarin talauci da raguwar fata tsakanin jama’a.
Ya kwatanta halin da ƙasar ta shiga da mara lafiya da aka gano yana da cutar daji, inda maganin zai iya kasancewa mai wahala da raɗaɗi amma yana da muhimmanci domin samun sauƙi.
Ya ce gwamnatocin baya sun yi amfani da matakan da suka rage radadin matsaloli na ɗan lokaci, maimakon magance tushen matsalar. Sabuwar gwamnati, a cewarsa, ta zaɓi aiwatar da gyare-gyaren da suka shafi tsarin tattalin arziki, duk da irin matsin da suka jawo a farkon matakan.
Shugaban ya ce bai kamata a ɗauki wahalhalun da suka biyo bayan gyare-gyaren a matsayin tushen matsalar tattalin arzikin ba, domin manufar sauye-sauyen ita ce magance raunin da aka gada.
Alamun farfaɗowar tattalin arziki
Tinubu ya ce bayan shekaru uku da rabi, tattalin arzikin Najeriya ya fara nuna alamun farfaɗowa.
Ya bayyana cewa tattalin arzikin ya samu ci gaban sama da kashi huɗu cikin ɗari a shekarar da ake ciki, tare da gudummawar bangaren man fetur da sauran sassan tattalin arziki.
Ya ce bashin da ya shafi man fetur ya ragu, hauhawar farashin kayayyaki ta sauka daga kololuwarsa, yayin da ajiyar kuɗin waje ya ƙaru kuma kasuwar canjin kuɗi ta samu daidaito.
Haka kuma, ya ce Najeriya ta samu sama da dala biliyan shida daga fitar da kayayyakin da ba na man fetur ba a shekarar 2025, wanda ya bayyana a matsayin mafi girman adadin da ƙasar ta taɓa samu daga wannan fanni.
A cewarsa, waɗannan sauye-sauye sun ƙara ƙarfin tattalin arzikin ƙasar da juriyarsa wajen fuskantar matsaloli.
Daga gyara zuwa wadata
Shugaban ya ce aikin gaggawa na gyara tsarin tattalin arzikin ya kai wani sabon mataki, don haka babban aikin gwamnati yanzu shi ne tabbatar da cewa amfanin ci gaban ya isa ga jama’a.
Ya ce wadata ba wai ƙarin lambobin tattalin arziki kawai ba ce, illa samar da yanayin da manomi zai iya noma cikin tsaro, ya samu rashin kuɗin samar da amfanin gona kuma ya samu riba mai kyau.
Ya kuma bayyana burin samar da yanayi mai kyau inda masana’antu za su samu ingantacciyar wutar lantarki, ’yan kasuwa su samu damar samun rance, matasa su samu ayyukan yi, sannan iyalai su iya tsara makomarsu cikin kwanciyar hankali.
Rage tsadar rayuwa
Tinubu ya ce babban fifikon gwamnati a wannan mataki shi ne rage tsadar rayuwa.
Ya ce za a yi hakan ne ta hanyar rage kuɗin samar da kayayyaki da kuma jigilar su zuwa kasuwanni.
A fannin noma, ya ce Najeriya tana da ƙasa da ƙarfin ma’aikata da za su iya samar da isasshen abinci ga ƙasar. Saboda haka, gwamnati za ta ƙara mai da hankali kan faɗaɗa noman rani da tsarin ban ruwa na zamani, tare da inganta damar manoma samun abubuwan da suke buƙata.
Ya ce manufar ita ce ƙara samar da abinci a cikin gida, rage farashin kayan masarufi da kuma bai wa manoma damar samun ingantacciyar riba daga aikin da suke yi.
A ƙarshe, shugaban ya jaddada cewa babban aikin da ke gaban Najeriya shi ne mayar da ci gaban tattalin arzikin da ake samu zuwa damar rayuwa da wadata ga jama’a baki ɗaya.

